خفن

از نانشنامه

در ريشه‌يابی واژه‌ی خفن توافق وجود ندارد. بعضی پژوهشگران آن را ترکيبی از «خفه» و «لجن» دانسته‌اند، به اين شکل که مولانا دون کيخوته به اسب خود و گاهی به سانچو يار وفادار خود می‌گفته‌است «خفه شو لجن» و به مرور به شکل نهی «خفن!» در آمده است. گروهی ديگر اين واژه را از ريشه‌ی عبری «خوف» می‌دانند و تبديل‌يافته‌ی ترکيب فارسی «خوف‌انگيز». بنابراين، اين پژوهشگران تلفظ اوليه‌ی اين واژه را «خُفن» دانسته‌اند. اگر چه دسته‌ی اول پژوهشگران اعتقاد دارند که خفن در ابتدا به شکل نهی بوده‌است؛ اما خفن در کاربرد امروزه‌ی زبان فارسی از صفت‌هاست، و صفتی است خفن که می‌تواند به جای هر صفت ديگری قرار بگيرد. برخی ترکيبات پرکاربرد آن خفن‌کار، خفن‌باز و خفنات هستند.